Maligrad Island / Ishulli Maligrad/ Островот Малиград
EN: Maligrad Island is a geomonument, the focal point of the Prespa National Park. It is located in the southern part of Lake Prespa and is valued for its natural beauty and cultural values. The island is particularly beautiful at the end of May and the beginning of June. It has a cultural heritage spanning from the Middle Bronze Age to the 17th century. Its most precious asset is the 14th-century Byzantine-hermit church.
AL: Ishulli I Maligradit është një gjeomonument, pika qendrore e Parkut Kombëtar të Prespës. Ndodhet në pjesën jugore të liqenit të Prespës së Madhe dhe vlerësohet për bukuritë natyrore dhe vlerat kulturore. Nur të veçantë ishulli ka në fund të Majit dhe fillimi I Qershorit. Ka trashëgimi kulturore e shtrirë në kohë, nga epoka e bronxit të mesëm deri në shekullin e XVII. Pasuria më e çmuar e tij është kisha eremite-bizantine të shekullit të XIV-të.
MK: Островот Малиград е геоспоменик, централна точка на Националниот парк Преспа. Се наоѓа во јужниот дел на Преспанското Езеро и е ценет по природните убавини и културните вредности. Островот има посебна убавина на крајот на мај и почетокот на јуни. Има културно наследство кое опфаќа време, од средното бронзено доба до 17 век. Нејзиното најскапоцено богатство е византиско-пустиничката црква од 14 век.
Location: Pustec/ Пустец
Church of St. Mary on Maligrad Island /Kisha e Shën Marisë në Ishullin Maligrad/ Црквата Света Марија на островот Малиград
EN: It is the largest asset in the island, completed and renewed in 2023-2024, with a cross-border project financed by the European Union. It is a heremite-byzantine church of the 14th century.
AL: Është pasuria më e madhe në ishull, e plotësuar dhe e rrinovuar me ndërhyrjen në vitin 2023-2024, me një project ndërkufitar I financuar nga Bashkimi Evropian. Është kishë eremite-bizantine të shekullit të XIV-të.
MK: Тоа е најголемиот имот на островот, завршен и реновиран со интервенцијата во 2023-2024 година, со прекуграничен проект финансиран од Европската Унија. Таа е еремитско-бизантиска црква од XIV-ти век.
Location Pustec/ Пустец
Monastery of Saint Marena /Manastiri Shën Marenа / Манастир Света Марена
EN: It is located in the northeast of the village, 200 m from the shore of Lake Prespa. The monastery was founded in 1888 and became a religious object in 1996. The feast of the Monastery is celebrated on July 30th of each year and is a place of pilgrimage for the inhabitants of Prespa, as well as for visitors and foreign tourists.
AL: Ndodhet në veri-lindje të fshatit, 200 m larg bregut të liqenit të Prespës së Madhe. Manastiri fillimin e tij e ka patur në vitin 1888 dhe ka marrë pamjen si object fetar në vitin 1996. Feata e Manastirit bëhet në datën 30 Korrik të çdo viti dhe është vend peligranazhi për banorët e Prespës, por edhe të vizitorëve dhe turistë të huaj.
MK: Се наоѓа североисточно од селото, на 200 m од брегот на Преспанското Езеро. Манастирот е основан во 1888 година, а верски објект станал во 1996 година. Празникот на манастирот се одржува на 30 јули секоја година и е место за аџилак за жителите на Преспа, но и за посетителите и странските туристи.
Location: Tuminec (Kallamas)/Туминец (Каламас)
Mary’s Cave Church/Kisha eremite e Shën Marisë/ Пештерската црква Света Марија
EN: It is located near the St. Mary’s Monastery in the village of Tuminec and the border with North Macedonia. The rock-cave complex consists of two rooms:
The lower one is called the dome
The upper one serves as a room for hermits
AL: Ndodhet afër Manastirit të Shën Marenës të fshatit Tuminec dhe kufirit me Maqedoninë e Veriut. Kompleksi shkëmbor-shpellor përbëhet nga dy mjedise:
E poshtmja quhet kupola
E sipërmja shërben si mjedis për eremitët
MK: Се наоѓа во близина на манастирот Света Марена во селото Туминец и на границата со Северна Македонија. Карпестопештерскиот комплекс се состои од две средини:
Долниот е куполата
Горниот служи како средина за пустиниците
Location: Tuminec (Kallamas)/Туминец (Каламас)
The Hermitage Churches “of the Angels” /Kishat eremite të “Ëngjëjve”/Црквите “на Ангелите”
EN: It is located on the shore of Lake Prespa, in its east, near the state border with Greece. The ascent to the multi-storey church is done by metal stairs. The first floor is the cell where the monks lived and its upper part is the paraclese where it is decorated with a frescoed iconostasis. This complex belongs to the 12th century and goes back to the end of the 14th century.
AL: Ndodhet në breg të liqenit të Prespës së Madhe, në lindje të tij, afër kufirit shtetëror me Greqinë. Ngjitja në kishën me kate bëhet me shkallë metalike. Kati I pare është qelia ku jetonin murgjit dhe pjesa e sipërme e saj është paraklisi ku është I zbukuruar me iconostas me afreskë. Ky kompleks I përket shekullit të XII dhe shkon deri në fund të shekullit të XIV.
MK: Се наоѓа на брегот на Преспанското Езеро, источно од него, во близина на државната граница со Грција. Искачувањето до катната црква се врши со метални скали. Првиот кат е ќелијата во која живееле монасите, а горниот дел е параклисот каде што е украсен со живописен иконостас. Овој комплекс датира од 12 век и се протега до крајот на 14 век.
Location: Pustec/ Пустец
Saint Nikola/Shën Kolli/Свети Никола
EN: It is located in the north of the village of Pustec. It is a small church dedicated to Saint Nicholas the Wonderworker. After 1969 it was rebuilt and after 1990 it was rebuilt again. It is a heritage of the 14th century.
AL: Ndodhet në very të fshatit Pustec. Është kishë e vogël kushtuar Shën Nikolla çudibërës. Mbas vitit 1969 u rindërtua dhe pas vitit 1990 u rindërtua përsëri. Është trashëgimi e shekullit XIV.
MK: Се наоѓа северно од селото Пустец. Тоа е мала црква посветена на Свети Николај Чудотворец. По 1969 година повторно е изградена и по 1990 година повторно била изградена. Тоа е наследство од 14 век.
Location: Pustec( Liqenas)/ Пустец
Sterjo Spasse Museum/ Muzeu Sterrjo Spasse/ Музејот Стерјо Спасе
EN: Sterjo Spasse is one of the most important Albanian writers, of Macedonian origin, in modern Albanian literature at the end of the 20 th century and author of several novels and short stories. The museum was inaugurated in March 2022, it is an investment of a cross-border project financed by the European Union. The former village school was recomposed and turned into a museum.
AL: Sterjo Spasse është një nga shkrimtarët shqiptar më të rëndësishëm, me prejardhje maqedonase, në letërsinë shqiptare bashkëkohore nga fundi I shekullit të 20-të dhe autor I shumë romaneve dhe tregimeve. Muzeu u inagurua në Mars 2022, është investim i një projekti ndërkufitar i financuar nga Bashkimi Evropian. Shkolla e dikurshme e fshatit u rikompozua dhe u kthye në muze.
MK: Стерјо Спасе е еден од најзначајните албански писатели, со македонско потекло, во современата албанска литература кон крајот на 20 век и автор на повеќе романи и раскази.Музејот беше отворен во март 2022 година, тој е инвестиција на прекуграничен проект финансиран од Европската Унија. Поранешното селско училиште е реконструирано и претворено во музеј.
Watchtower/Kulla e Vrojtimit/ Стражарска кула
EN: They are built with lime stone walls with a thickness of 0.70 cm, they are an Ottoman legacy in our lands and belong to the 18th-19th centuries. The purpose was to control road patrols and movements on the lake. There were also such towers in the villages of Gorica e Madhe and Diellas.
AL: Janë ndërtuar me mure guri me gëlqere me trashësi 0,70 cm, janë trashëgimi osmane në trojet tona dhe përkasin shekujve XVIII-XIX. Qëllimi ishte të kontrollonin patrullimet e rrugëve dhe lëvizjet në liqen. Kulla të tilla ka patur dhe në fshatrat Goricë e Madhe dhe Diellas.
MK: Изградени се со ѕидови од варовник со дебелина од 0,70 см, тие се османлиско наследство во нашите краишта и припаѓаат на 18-19 век. Целта беше да се контролираат патролите и движењата по езерото. Вакви кули имало и во селата Горица и Диелас (Шулин).
Location: Globoceni/Gollomboç/Глобочени
Ruins of the Paleo-Christian Basilica / Rrënojat e Bazelikës Paleo Kristiane/ Урнатини на палео-христијанската Базилика
EN: In the new neighborhood of the village of Gorica e Madhe, there are old construction structures known by the microtoponym “Vakofçinata”. It dates back to the 6th century, with an area of 400m².
AL: Në lagjen e re të fshatit Goricë e Madhe egzistojnë struktura të vjetra ndërtimore që njihen me mikrotoponimin “Vakofçinata”. I përket shekullit të VI të erës sonë me sipërfaqe 400m².
MK: Во новото маало на селото Горна Горица се наоѓаат стари градежни објекти познати по микротопонимот „Вакофчината“. Датира од 6 век од нашата ера и има површина од 400 m².
Location: Gorna Gorica/ Goricë e Madhe/Горна Горица
Prehistoric Settlement in the Village of Tuminec (Kallamas)/Vendbanimi Prehistorik në fshatin Tuminec (Kallamas)/ Праисториска населба во селото Туминец (Каламас).
EN: It has been inhabited since 7000 years ago in the Middle Neolithic era, it is located in the north of the municipality near the shore of the lake with an area of 7 ha. It has archaeological, historical and cultural value, not only local, but national and regional.
AL: Ka qënë i banuar që para 7000 vjetësh në epokën e neolitit të mesëm, ndodhet në very të bashkisë afër bregut të liqenit me sipërfaqe prej 7 ha. Ka vlerë arkeologjike, historiko-kulturore, vjo vetëm lokale, por kombëtare dhe rajonale.
MK: Населен е од пред 7000 години во средниот неолит, се наоѓа на север од општината во близина на брегот на езерото со површина од 7 ha. Има археолошка, историско-културна вредност, не само локална, туку национална и регионална.
Location: Tuminec (Kallamas)/Туминец (Каламас)
Zaveri Cave/ Zgavra e Zaverit/ Пештерата кај Завер
EN: It is located near the village of Gorice e Vogël. It was the most visible and interesting place where water flowed underground from Lake Prespa e Madhe to Lake Ohrid. This geomonument has scientific, geological, geomorphological, cultural and touristic value.
AL: Ndodhet në afërsi të fshatit Goricë e Vogël. Ishte vendi më i dukshë dhe më interesant që uji në rrugë nëntokësore nga liqeni i Prespës së Madhe derdheshe në liqenin e Ohrit. Ky gjeomonument ka vlerë shkencore, gjeologjike, gjeomorfologjike, kulturore dhe turistike.
MK: Се наоѓа во близина на селото Горица е Вогел. Тоа беше највидливото и најинтересното место каде што водата течеше под земја од Преспанското Езеро до Охридското Езеро. Овој геоспоменик има научна, геолошка, геоморфолошка, културна и туристичка вредност.
Location: Долна Горица/ Goricë e Vogël/ Долна Горица
Basil’s Church Forest /Pylli i Kishës së Shën Vasilit / Црковната шума кај Свети Василиј
EN: It resembles an “oasis” of oak trees that are the same age as the church. It is clearly distinguished from the surrounding environment and is protected by the community as a sacred area.
AL: Ngjan si një “oazë” me dru dushku që kanë moshën e kishës. Dallohet qartë nga mjedisi përreth dhe mbrohet nga komuniteti si zone e shenjtë.
MK: Изгледа како “оаза” со дабови дрвја кои се стари колку црквата. Јасно се разликува од околината и е заштитен од заедницата како свето подрачје.
Location: Leska/ Lajthizë/ Леска
Rallnik Beach/ Plazhi i Rallnikut/ Плажа Ралник
Rallnik Beach is an ideal place for camping, biking, swimming, boating and kayaking.
Kayak Fest
Kayak Fest, ka sjellë në plazhin e Zaroshkës turistë dhe pjesëmarrës vendas e të huaj.
Aktiviteti ka pasur në fokus eksplorimin e Liqenit të Prespës përmes vozitjes me
kayak, duke krijuar mundësi që vizitorët të përjetojnë nga afër peizazhin natyror
dhe biodiversitetin e liqenit.
Plazhi Publik i Zaroshkës
Plazhi Publik i Zaroshkës është një nga hapësirat turistike që ka marrë një rëndësi të veçantë gjatë sezonit turistik, si rezultat i investimeve dhe ndërhyrjeve për rehabilitimin dhe përmirësimin e tij nga projekti I Fondit Shqiptar te Zhvillimit. Krijimi i një hapësire publike të aksesueshme, e kombinuar me bukurinë natyrore të Liqenit të Prespës dhe peizazhin përreth, ka ndikuar në rritjen e interesit të
vizitorëve vendas dhe të huaj për këtë destinacion.
Gjatë sezonit turistik, plazhi është shfrytëzuar jo vetëm për pushim dhe rekreacion, por edhe si një hapësirë për organizimin e aktiviteteve sportive, kulturore,
mjedisore dhe gastronomike. Organizimi i një sërë aktivitetesh ka ndihmuar në
diversifikimin e ofertës turistike dhe në promovimin e Zaroshkës dhe të zonës së
Prespës si një destinacion që ofron eksperienca të ndryshme, të lidhura ngushtë me natyrën dhe jetën lokale.
